Bí quyết giữ sách cũ như mới

Là một người yêu sách, bạn hẳn sẽ xót xa lắm nếu mấy “đứa con cưng” của mình bị vấy bẩn, ố màu và không còn giữ được vẻ ngoài “tươm tất” như hồi mới mua. Vậy nếu sách lỡ bị bẩn, hay mấy cuốn sách bìa da khó giữ sạch, bạn sẽ làm gì? Đây là vài mẹo nhỏ giúp giữ sách nguyên vẹn như ngày đầu, hay ít ra cũng mới như mấy cuốn ngoài thư viện:

 1. Vết nhòe

Đối với những vết nhòe hay vết bẩn nhẹ trên giấy, hãy sử dụng loại gôm tẩy chuyên dụng trong thiết kế. Cọ nhẹ chỗ nhòe bằng tẩy theo cùng một hướng. Bạn hoàn toàn dễ dàng lấy được vết bẩn bằng ống hút bụi hoặc thổi nó đi bằng ống thổi khí (giống loại bạn hay dùng để làm sạch màn phím máy tính). Còn với những vết bẩn dính trên bìa rời, chúng tôi khuyên bạn hãy dùng một miếng vải có tẩm sáp từ xăng dầu (petroleum jelly) và chà lên vết nhòe, sau đó đánh bay vết nhòe bằng một miếng vải chứa vụn gôm được bọc lại.

2. Vết bẩn

Image result for dirty on books

Những vết bẩn và bụi bặm dễ thấy không chỉ ảnh hưởng đến việc đọc, mà còn hủy hoại chất lượng giấy và đường viền sách, thu hút côn trùng kéo đến như mọt, mối … Bắt đầu từ việc phủi bay lớp bụi đi và lật sách ngược lại (để ngăn phần bụi rơi vào giữa những trang sách). Sử dụng bàn chải phủi bụi của ống máy hút bụi để loại bỏ lớp bụi ở phần rìa bề mặt đang nằm úp. Với những trang sách bên trong, phủi bụi bằng một miếng vải mềm không xơ (có thể cắt từ chiếc áo thun cũ) hoặc một cây cọ sơn lông mềm. Bạn có thể dùng loại vải tĩnh điện bán ở các cửa hang tạp hóa, nhưng phải đảm bảo chúng không có mùi hay có màu đấy nhé. Nếu có vết bẩn ở những điểm khó làm sạch (như phần lõm trên bìa của vài cuốn sách), hãy sử dụng bàn chải đánh răng nhỏ, mới và có lông mềm để phủi chúng ra.

3. Absorene

Image result for absorene book cleaner

Absorene là tên của một loại đất sét dẻo thần kỳ hỗ trợ trong việc làm sạch giấy và sách. Nó được đóng gói trong lọ và sẽ nhanh chóng khô lại khi bị kéo ra. Lấy một lượng nhỏ Absorene rồi lăn bằng tay cho nó nóng lên, sau đó chà nhẹ viên Absorene theo cùng một hướng lên giấy hoặc sách, hay thậm chí bìa vải cũng được. Thứ phép thuật này có khả năng loại bỏ vết ám của khói thuốc, lấy luôn cả mùi hôi. Ngoài ra nó còn làm sạch bề mặt bụi bẩn và vết nhòe. Nếu bạn sử dụng Absorene trên bìa cứng và nó không hiệu quả, thì hãy thử Clean Cover Gel, một loại gel dầu được dùng để làm sạch và phục hồi lại bìa cứng sách. Cách sử dụng rất đơn giản: dùng một miếng vải không xơ, và chấm một lượng gel nhỏ cho vết bẩn thôi nhé.

4. Vết bẩn do dầu

Image result for Smudges on books

Cách hay nhất để loại bỏ vết bẩn khó tẩy này chính là thời gian và sức nặng. Đặt một tấm khăn giấy giữa mỗi lớp giấy bị dính dầu, rồi đặt đè một cuốn sách nặng lên trên cuốn sách cần làm sạch. Chờ vài ngày sau, lấy khăn giấy ra, và lặp lại cho đến khi vết bẩn dầu biến mất. Nếu vết bẩn do thức ăn vấy lên sách, hãy xử lý nó trước. Nếu nó quá dính hoặc chuyển sang mốc và khó làm sạch được, bỏ cuốn sách vào ngăn đông lạnh trong vòng 24h rồi loại bỏ phần thức ăn bị dính bằng dao (cách này cũng được áp dụng khá hiệu quả cho kẹo cao su).

5. Sách bị ám mùi

Image result for cat litter

Có một loại tẩy dạng kết dính dẻo như đất sét (gọi là Absorene), chuyên được sử dụng để khử mùi khói thuốc và mùi phim, nhưng nếu sách của bạn đã ám mùi quá lâu và khó có thể làm mất đi nhanh chóng được, hãy bỏ sách vào một hộp kín đựng chung với cát vệ sinh cho mèo không mùi, hoặc baking soda. Giữ những thứ này tách biệt với sách. Đóng hộp lại và để yên đó trong vòng 2 tuần, tùy vào độ nặng mùi đó như thế nào.

6. Sách bọc da

Image result for leather bound books

Nếu bạn sở hữu những cuốn sách bìa da, hãy phủi bụi chúng như ta vẫn làm với những cuốn khác. Nếu chúng vẫn chưa sạch, chúng tôi khuyên bạn sử dụng một lượng xà phòng làm sạch và giữ da thú và một miếng vải sạch, không xơ để làm cuốn sách trở nên sạch hơn. Có vài người tẩm dầu sách da để làm sách bóng như mới, nhưng những người biết cách bảo quản sách lại chẳng làm vậy nữa bởi không có lý thuyết nào chứng minh được nó sẽ giữ sách lâu hơn. Chưa kể dầu có thể làm giấy xỉn và bìa da ố màu. Thực tế, chất nhờn từ tay bạn khi cầm sách cũng đã đủ làm bìa da trở nên ẩm rồi.

Trên đây là những bước cơ bản để giữ sách sạch đẹp. Bạn nên thực hiện chúng ít nhất 1 lần/năm hoặc hơn thế nếu sách được đặt ở nơi ẩm thấp, hay khu vực đồ đạc chồng chất – nơi dễ xuất hiện bụi bặm cũng như hoạt động của con người/con vật.

Aimee NG (Book Riot)